Je wilt je woning grondig verbouwen en tegelijkertijd verduurzamen. Een goed geïsoleerd dak, natuurlijke materialen, een warmtepomp en een gezond binnenklimaat staan misschien al op je wensenlijst.
Maar wist je dat je voor verschillende van deze maatregelen subsidie kunt krijgen?
Met de Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE) stimuleert de overheid woningeigenaren om bestaande woningen energiezuiniger te maken.
En in 2026 zijn er interessante mogelijkheden. Niet alleen voor isolatie en warmtepompen, maar ook voor biobased isolatiematerialen en energiezuinige ventilatiesystemen.
Bij INSTINCT bouwatelier vinden we verduurzamen meer dan het toevoegen van een extra laag isolatie of het vervangen van een cv-ketel.
Een duurzame woning begint bij een samenhangend ontwerp waarin architectuur, materialen, installaties en wooncomfort elkaar versterken.

Wat is de ISDE-subsidie?
De ISDE is een landelijke subsidieregeling waarmee particuliere woningeigenaren financiële ondersteuning kunnen krijgen bij het verduurzamen van hun bestaande woning. Je kunt onder voorwaarden subsidie ontvangen voor onder andere dak-, gevel- en vloerisolatie, isolerend glas, warmtepompen en zonneboilers.
Vanaf 2026 is daar een mogelijkheid voor energiezuinige ventilatie bij gekomen, mits je deze combineert met een subsidiabele isolatiemaatregel.
De regeling is vooral interessant wanneer je meerdere werkzaamheden combineert tijdens een grotere verbouwing. Je kunt dan niet alleen het energieverbruik van je woning verlagen, maar mogelijk ook een deel van de investering terugkrijgen.
De subsidie wordt doorgaans achteraf aangevraagd. Daarom is het belangrijk om vóór de uitvoering te controleren of de gekozen producten, werkzaamheden en uitvoerende bedrijven aan de voorwaarden voldoen.
Extra subsidie voor biobased isolatiematerialen
Bij het verduurzamen van een woning denken veel mensen direct aan traditionele isolatiematerialen. Maar er zijn alternatieven die grotendeels bestaan uit hernieuwbare, natuurlijke grondstoffen. Denk bijvoorbeeld aan houtvezel, cellulose, hennep of vlas. Deze materialen worden biobased genoemd omdat ze geheel of gedeeltelijk afkomstig zijn uit biologische grondstoffen.
Bij INSTINCT onderzoeken we graag hoe dergelijke materialen kunnen worden toegepast, zeker bij bestaande gebouwen waar de bouwkundige opbouw en het vochtgedrag extra aandacht verdienen. Sommige biobased isolatiematerialen komen in aanmerking voor een aanvullende ISDE-bonus. Dat betekent dat je boven op de reguliere isolatiesubsidie een extra bedrag per vierkante meter kunt ontvangen.
Niet ieder product met het label 'natuurlijk' of 'biobased' komt automatisch in aanmerking. Het materiaal moet voldoen aan de eisen van de subsidieregeling.
Hoeveel extra subsidie krijg je voor biobased isolatie in 2026?
Voor subsidiabele biobased isolatiematerialen gelden in 2026 de volgende aanvullende bedragen:
| Isolatiemaatregel | Extra biobased bonus |
|---|---|
| Dakisolatie | € 5 per m² |
| Gevelisolatie | € 6 per m² |
| Vloerisolatie | € 2 per m² |
| Bodemisolatie | € 1 per m² |
| Zolder- of vlieringvloerisolatie | € 1,50 per m² |
Deze bedragen komen boven op de reguliere subsidie voor de betreffende isolatiemaatregel.
De bonus geldt alleen voor materialen die voldoen aan de eisen van RVO. Ook de minimale isolatiewaarde, het aantal vierkante meters en de wijze van uitvoering zijn belangrijk.
Een biobased materiaal kiezen is dus niet automatisch voldoende om de bonus te ontvangen.
Waarom kiezen voor houtvezelisolatie?
Houtvezelisolatie is een interessant voorbeeld van een biobased bouwmateriaal. Het wordt gemaakt van houtvezels en is verkrijgbaar in verschillende vormen, zoals flexibele isolatiematten en stevige isolatieplaten. Afhankelijk van het product en de constructie kan houtvezel worden toegepast in daken, gevels en voorzetwanden.
Naast thermische isolatie kan de warmteopslagcapaciteit van houtvezel bijdragen aan het beperken van temperatuurschommelingen. Dat kan vooral interessant zijn bij dakconstructies die in de zomer sterk opwarmen.
Ook het vochtgedrag kan een voordeel zijn, mits de totale constructie goed is ontworpen. Een dampopen materiaal betekent namelijk niet dat een constructie automatisch veilig is voor vocht. De opbouw van de gehele wand of het dak, de luchtdichtheid en de aansluitingen blijven bepalend.
Daarom kijken we bij INSTINCT niet alleen naar de eigenschappen van een afzonderlijk isolatieproduct, maar naar de volledige bouwkundige constructie.
Eerst isoleren of eerst een warmtepomp installeren?
Een warmtepomp kan een belangrijke stap zijn richting een energiezuinige woning. Maar het is verstandig om eerst te onderzoeken hoeveel warmte de woning nodig heeft. Een slecht geïsoleerde woning verliest relatief veel warmte via het dak, de gevels, ramen en vloer. Wanneer je die verliezen vermindert, kan de verwarmingsinstallatie vaak efficiënter functioneren.
Dat betekent niet dat iedere woning eerst volledig geïsoleerd moet zijn voordat een warmtepomp mogelijk is. Wel is het verstandig om isolatie, warmteafgifte en installatietechniek in samenhang te bekijken. Bij een grotere renovatie kunnen bijvoorbeeld vloerverwarming, aangepaste radiatoren of andere lagetemperatuurafgiftesystemen onderdeel zijn van het ontwerp.
Zo voorkom je dat een nieuwe installatie wordt gekozen op basis van een situatie die kort daarna ingrijpend verandert.
Hoeveel subsidie krijg je voor een warmtepomp in 2026?
De hoogte van de ISDE-subsidie hangt af van het type warmtepomp, het vermogen, het energielabel en de geldende voorwaarden.
Voor een eerste subsidiabele lucht-waterwarmtepomp geldt in 2026 een berekening met een startbedrag van € 1.025 en € 225 per kilowatt thermisch vermogen.
Bij een geschikt A+++-energielabel kan daar een bonus van € 200 bijkomen.
Een voorbeeld:
Een eerste lucht-waterwarmtepomp met een vermogen van 4 kW en een A+++-label kan in 2026 een subsidie opleveren van:
€ 1.025 + (4 × € 225) + € 200 = € 2.125.
Dit is een rekenvoorbeeld, geen standaard subsidiebedrag voor iedere warmtepomp.
Voor andere typen warmtepompen kunnen andere bedragen gelden. Controleer daarom altijd de actuele meldcodelijst van RVO voordat je een installatie aanschaft.
Ook gelden vanaf 2026 aanvullende eisen voor bepaalde split lucht-waterwarmtepompen met koudemiddelen die een relatief hoge klimaatimpact hebben.
Extra voordeel als je isolatie en een warmtepomp combineert
Eén van de interessantste onderdelen van de ISDE is de mogelijkheid om verschillende verduurzamingsmaatregelen te combineren. Wanneer je twee of meer verschillende subsidiabele isolatiemaatregelen uitvoert, kan het reguliere subsidiebedrag voor die isolatiemaatregelen verdubbelen.
Dat geldt onder voorwaarden ook wanneer je een isolatiemaatregel combineert met een warmtepomp, zonneboiler of aansluiting op een warmtenet. De maatregelen moeten binnen de voorgeschreven termijn worden uitgevoerd. De aanvullende biobased bonus wordt daarbij niet verdubbeld.
Dat maakt het interessant om bij een grotere renovatie vooraf na te denken over de volgorde en combinatie van werkzaamheden. Niet om zoveel mogelijk maatregelen uit te voeren, maar om de juiste ingrepen slim op elkaar af te stemmen.
Voorbeeld: biobased dakisolatie combineren met een warmtepomp
Stel dat je bij een bestaande woning 100 m² dak laat isoleren met een biobased isolatiemateriaal dat aan de subsidievoorwaarden voldoet.
Bij het reguliere tarief voor dakisolatie van € 15 per m² ontvang je:
100 × € 15 = € 1.500.
Daarbovenop komt de biobased bonus:
100 × € 5 = € 500.
De totale subsidie voor de dakisolatie bedraagt dan € 2.000.
Laat je binnen de voorgeschreven termijn daarnaast een subsidiabele warmtepomp installeren, dan kan het reguliere subsidiebedrag voor de dakisolatie verdubbelen.
De berekening wordt dan:
-
Reguliere dakisolatiesubsidie: € 3.000
-
Biobased bonus: € 500
-
Totale subsidie dakisolatie: € 3.500
De eventuele subsidie voor de warmtepomp komt daar nog bovenop.
Dit voorbeeld gaat ervan uit dat de woning, het isolatiemateriaal, de uitvoering en beide maatregelen volledig aan de voorwaarden voldoen.
Nieuw in 2026: subsidie voor energiezuinige ventilatie
Een goed geïsoleerde woning heeft goede ventilatie nodig. Wanneer je een bestaande woning beter luchtdicht maakt, neemt de ongecontroleerde luchtuitwisseling af. Daarmee beperk je warmteverlies, maar het betekent dat ventilatie zorgvuldig moet worden geregeld.
Vanaf 2026 kun je onder voorwaarden € 400 ISDE-subsidie krijgen voor een energiezuinig ventilatiesysteem. Dit geldt bijvoorbeeld voor bepaalde vraaggestuurde ventilatiesystemen en systemen met warmteterugwinning, ook wel WTW genoemd. De ventilatie moet voldoen aan technische eisen en worden gecombineerd met minimaal één subsidiabele isolatiemaatregel.
Alleen een ventilatiesysteem installeren is niet voldoende om deze subsidie te ontvangen. Ook wordt de isolatiesubsidie niet verdubbeld wanneer je isolatie uitsluitend combineert met ventilatie.
Wat is het voordeel van ventilatie met warmteterugwinning?
Bij traditionele ventilatie wordt warme binnenlucht afgevoerd en komt koudere buitenlucht naar binnen. Een ventilatiesysteem met warmteterugwinning gebruikt een deel van de warmte uit de afgevoerde lucht om de verse toevoerlucht voor te verwarmen. Daardoor gaat minder warmte verloren.
Er bestaan centrale systemen die meerdere ruimtes bedienen, maar ook decentrale systemen die lokaal kunnen worden toegepast. Voor bestaande woningen kan een decentrale oplossing interessant zijn wanneer het aanleggen van uitgebreide ventilatiekanalen lastig is.
Welke oplossing het beste past, hangt af van de woning, de beschikbare ruimte, het gewenste ventilatiedebiet en de bouwkundige mogelijkheden. Bij een grondige verbouwing is het verstandig om de ventilatie meteen mee te ontwerpen.
Kun je ISDE-subsidie krijgen bij een uitbouw?
Hier gaat het regelmatig mis. De ISDE-isolatiesubsidie is bedoeld voor het verduurzamen van de bestaande woning. Laat je een nieuwe aanbouw realiseren, dan krijg je geen ISDE-isolatiesubsidie voor het nieuwe oppervlak van die uitbreiding.
Hetzelfde geldt voor bepaalde andere uitbreidingen of delen die worden gesloopt en opnieuw opgebouwd. Wanneer je een bestaande woning tegelijk renoveert en uitbreidt, moet daarom goed worden onderscheiden welke werkzaamheden subsidiabel zijn. Dat kan bijvoorbeeld betekenen dat de isolatie van het bestaande dak wel in aanmerking komt, maar de isolatie van het nieuwe dak boven de uitbouw niet. Ook bij een ingrijpende totaalrenovatie is dit een belangrijk aandachtspunt.
Kun je subsidie krijgen als je zelf isoleert?
Voor de ISDE geldt dat de subsidiabele isolatiewerkzaamheden volledig door een bouw- of installatiebedrijf moeten worden uitgevoerd. Wanneer je zelf de isolatie aanbrengt, kom je voor die werkzaamheden niet in aanmerking voor ISDE.
Ook de installatie van een subsidiabele warmtepomp of ventilatie-unit moet door een daarvoor geschikt bedrijf worden uitgevoerd. Dat betekent niet dat je tijdens een verbouwing helemaal niets zelf mag doen. Maar het is belangrijk om vooraf duidelijk af te spreken welke werkzaamheden je zelf uitvoert en welke werkzaamheden onder de subsidieaanvraag vallen. Zeker wanneer je een deel van de renovatie in eigen beheer wilt uitvoeren.
Hoe vraag je ISDE-subsidie aan?
De subsidie wordt aangevraagd via de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Voor particuliere woningeigenaren gebeurt dit doorgaans nadat de werkzaamheden zijn uitgevoerd. Bij de aanvraag moet je kunnen aantonen welke maatregelen zijn uitgevoerd en welke producten zijn toegepast.
Daarom is het verstandig om vooraf een aantal zaken goed te regelen. Controleer of de gekozen producten aan de voorwaarden voldoen en vraag het uitvoerende bedrijf om de juiste meldcodes op de offerte en factuur te vermelden. Bewaar de facturen en betaalbewijzen. Bij isolatiewerkzaamheden zijn bovendien foto's van de uitvoering nodig waarop zichtbaar is dat de werkzaamheden bij jouw woning plaatsvinden. Voor de meeste maatregelen geldt dat je de subsidie binnen 24 maanden na de uitvoering of installatie moet aanvragen.
Omdat subsidievoorwaarden kunnen veranderen, adviseren we om de actuele eisen altijd vooraf bij RVO te controleren.
Duurzaam bouwen gaat verder dan subsidie
Subsidie kan helpen om bepaalde verduurzamingsmaatregelen financieel aantrekkelijker te maken. Maar het zou niet de enige reden moeten zijn om een materiaal of installatie te kiezen. Een goede renovatie begint bij de bestaande woning.
Welke onderdelen zijn nog bruikbaar? Waar gaat energie verloren? Welke materialen passen bij het gebouw? En hoe kunnen we zorgen voor een gezond en comfortabel binnenklimaat? Soms is het behouden en herstellen van een bestaande constructie duurzamer dan alles vervangen. Soms is een biobased isolatiemateriaal een logische keuze vanwege de bouwfysische eigenschappen.
En soms vraagt een woning juist om een andere oplossing. Bij INSTINCT bouwatelier bekijken we deze keuzes in samenhang. Niet alleen vanuit energiebesparing, maar vanuit architectuur, materiaalgebruik, techniek en de levensduur van het gebouw.
Een toekomstbestendige woning begint bij een goed plan
Wanneer je een woning grondig gaat verbouwen, is dat hét moment om verder te kijken dan de afzonderlijke verduurzamingsmaatregelen. Je kunt de indeling verbeteren, natuurlijke materialen toepassen, constructies herstellen en de installaties vernieuwen. Door die onderdelen vanaf het begin samen te ontwerpen, voorkom je dat keuzes elkaar later in de weg zitten.
Bij INSTINCT combineren we architectuur, interieur, bouwtechnische uitwerking en begeleiding van de realisatie. Zo onderzoeken we niet alleen wat er mogelijk is, maar zorgen we dat de gekozen oplossingen goed op elkaar aansluiten.
Duurzaam bouwen begint niet bij de warmtepomp of de subsidieaanvraag. Het begint bij de juiste keuzes voor de woning als geheel.

Wil je jouw woning duurzaam verbouwen?
Misschien wil je een bestaande woning volledig renoveren, beter isoleren met natuurlijke materialen of onderzoeken of een warmtepomp geschikt is.
Bij INSTINCT bouwatelier helpen we je om de verschillende mogelijkheden samen te brengen in één doordacht plan. Van de eerste ontwerpkeuzes tot de technische uitwerking en begeleiding van de realisatie.
Natuurlijke materialen. Slimme techniek. Een woning die klaar is voor de toekomst.
Bronnen:
“Laatst gecontroleerd: oktober 2026. Subsidiebedragen en voorwaarden kunnen wijzigen. Controleer vóór het aangaan van verplichtingen altijd de actuele voorwaarden bij RVO.”

